Mới đây, sáng ngày 22/09/2025, Tòa án Nhân dân tỉnh Quảng Ngãi đã tiến hành phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án dân sự số: 27/2019TLST-DS ngày 04/09/2019 về việc “Tranh chấp về thừa kế tài sản là quyền sử dụng đất và yêu cầu hủy quyết định cá biệt”. Đây là một vụ án kéo dài đã lâu mà vẫn không được đưa ra xét xử với sáu năm trời đằng đẵng sau hàng loạt phiên mở rồi lại hoãn vì đủ mọi lý do khác nhau, gây xáo trộn trong dư luận địa phương và những cá nhân liên quan tranh chấp là anh em họ hàng trong cùng một nhà, buộc nhau ra tòa vì một miếng đất hương hỏa do ông bà, cha mẹ để lại…
Tòa án Nhân dân tỉnh Quảng Ngãi
Vụ việc tóm lược như sau: Hai vợ chồng, ông tên Phạm Tám và vợ là Nguyễn Thị Tám khi còn sống đã mua lại được 3 thửa đất ở Thôn Vĩnh Bình, xã Phổ Ninh, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi với diện tích khoảng 2000m2 gồm 3 tờ trích lục có số hiệu 659- 660- 661, trong đó có cả đất thổ cư và đất vườn, nay là thửa 110 và thửa 75 tờ bản đồ số 15.
Hai ông bà sinh được 7 người con trong đó có 4 người con trai và 3 người con gái (hiện chỉ còn 4 người, 3 người đã mất). Khi các thành viên trong gia đình lớn lên, trưởng thành và lập gia đình đều đi làm ăn xa, mua đất, lập nghiệp và ở riêng, trừ người con trai thứ 5 chưa lấy vợ là Phạm Văn Quang. Vào năm 1980, sau khi ông Phạm Văn Quang lấy vợ là bà Đinh Thị Nhân, thì đươc ông bà Tám cho một khoảnh đất rộng chừng 150m2, trên có một căn nhà lợp tôn và vợ chồng ông Quang sống trên mảnh đất ấy đến tận bây giờ.
Ông Phạm Liễu, nguyên đơn
Ngoài ra, khi ông Phạm Ngọc Sự- con cả của ông Phạm Liễu, cũng là cháu đích tôn của ông bà Tám về ở cùng để nuôi ông bà thì vào năm 1993, hai ông bà có cho Phạm Ngọc Sự một mảnh đất diện tích khoảng 200 m2 đất thổ cư và được Uỷ ban nhân dân huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi (cũ) cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số S678483, ký ngày 26 tháng 12 năm 2000, vào sổ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 04182/QSDĐ/939/QĐ-UB theo tờ bản đồ số 15, thửa đất số 110 tại xã Phổ Ninh, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi. Việc cho đất ông Phạm Ngọc Sự được tất cả mọi người trong nhà đều biết và không ai phản đối. Khi đó, ông Sự có xây một căn nhà cấp 4 và ông cùng ở trong căn nhà đó để phụng dưỡng ông bà Tám.
Vào năm 1999, khi chình quyền địa phương yêu cầu kê khai để cấp lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, ông bà Tám có kê khai phần đất của mình và kê khai cho ông Phạm Ngọc Sự. Sau khi kê khai, 2 ông bà được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số P929161 ngày 20/12/1999 số vào sổ 02807 QSDĐ/786/QĐ-UB do UBND huyện Đức Phổ cấp.
Mảnh đất hương hỏa của ông bà Tám
Đến ngày 6/9/2000, thấy hai vợ chồng đã tuổi cao, sức yếu, ông Phạm Tám quyết định làm bản thoả thuận gia đình, chia 2 thửa đất với diện tích 1093 m2 cho 07 người con, mỗi người con có phần đất diện tích là 156 m2. Tại thời điểm 2 ông bà làm giấy có chữ ký của ông Phạm Tám và vợ là Nguyễn Thị Tám, chữ ký của người con trai cả là Phạm Liễu, chữ ký của người con trai thứ là Phạm Văn Dương (ông Phạm Dương chết năm 2005), chữ ký của ông Phạm Văn Quang và chữ ký của con trai út là Phạm Văn Cần. Còn bà Phạm Thị Lệ biết chuyện ký giấy này nhưng do bận việc nên không đến ký. Bà Phạm Thị Phượng và bà Phạm Thị Trưng thì đã mất trước đó, lần lượt vào năm 1998 và năm 1990, phần chia cho những người đã mất sẽ để lại cho con cháu của họ.
Cũng vào năm 2000, sau khi ký bản thỏa thuận thì bà Nguyễn Thị Tám qua đời , đến ngày 02/04/2009 thì ông Phạm Tám cũng ra đi mà không để thêm bất kỳ di chúc hay giấy tờ gì liên quan đến quyền sử dụng đất.
Năm 2011, nhân dịp tất cả anh em trong gia đình tụ họp lại để thống nhất phân chia di sản bố mẹ để lại, tại thời điểm phân chia, thửa đất vẫn giữ nguyên hiện trạng chỉ có căn nhà của ông Quang, hai ngôi mộ của ông bà Tám và mộ của ông Tri Bộ Minh (là người chủ đất cũ). Theo biên bản họp phân chia đất đai của gia đình ngày 6/4/2011 thì phần đất được chia đều cho các anh em theo biên bản thoả thuận gia đình ngày 6/9/2000. Tuy nhiên, sự việc không đơn giản như vậy bởi trong quá trình thoả thuận phân chia thì tất cả mới ngã ngửa khi biết được: vào năm 1999, bà Đinh Thị Nhân là vợ của ông Phạm Văn Quang đã lặng lẽ, tự ý kê khai và xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với diện tích khoảng 1200m2. Không một ai, kể cả bố mẹ và mấy anh em đều không hề biết chuyện này. Đây là nguyên nhân mà tất cả anh em, hàng con cháu cùng phải bước ra tòa với yêu cầu huỷ cấp giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất cấp cho bà Đinh Thị Nhân tại thửa đất 75 tờ bản đồ 15 xã Phổ Ninh để chia lại cho 7 người con trong gia đình theo đúng qui định của pháp luật.
Giấy tờ nguồn gốc mảnh đất của ông bà Tám
Lập luận tại phiên tòa sơ thẩm sáng ngày 22/9/2025, ông Phạm Liễu (là nguyên đơn, đại diện cho các em) cùng luật sư đại diện cho biết: Bố mẹ tôi chưa bao giờ tặng cho quyền sử dụng đất cho bà Đinh Thị Nhân, bố mẹ tôi chỉ cho Nguyễn Văn Quang căn nhà với diện tích 156 m2, bà Đinh Thị Nhân tự ý đăng ký, kê khai xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lên 1200 m2.
Để làm rõ về chuyện này, ông Phạm Liễu đã cung cấp cho Hội đồng xét xử bộ hồ sơ đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bà Đinh Thị Nhân chỉ có Đơn xin đăng ký quyền sử dụng đất mà không hề có Các giấy tờ pháp lý kèm theo về nguồn gốc của đất đang sử dụng (như giấy cho tặng hay sự đồng ý của bố mẹ là ông bà Tám cho bà Đinh Thị Nhân đất) hay Bản đồ địa chính khu đất hoặc sơ đồ trích đo thửa đất. Đây rõ ràng là việc bà Đinh Thị Nhân tự ý kê khai, xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà không có sự đồng ý của bố mẹ.
Nói lời sau cùng trước tòa, ông Phạm Liễu nghẹn ngào thố lộ: Đây là sự việc thật sự là đau buồn vì anh em ruột trong nhà mà tranh chấp di sản của bố mẹ để lại. Tôi mong rằng với sự phán quyết công tâm của hội đồng xét xử để anh em chúng tôi nhận được hưởng phần di sản của bố mẹ chúng tôi và sau phiên tòa này mong rằng tình thân ruột thịt vẫn chảy trong máu của chúng tôi.
Một điều đáng ngạc nhiên là với phiên tòa quan trọng như vậy mà phía bị đơn không có một ai, ngay cả luật sư đại diện cũng vắng mặt nên không có phần tranh luận giữa bên nguyên và bên bị.
Chiều ngày 24/9/2025, Tòa tuyên án. Saigon24g sẽ cập nhật những thông tin mới nhất cùng bạn đọc.
Nguồn gốc đất của bà Đinh Thị Nhân được lưu hạ từ cha mẹ (ông Phạm Tám và bà Nguyễn Thị Tám)
Box: Bộ hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận của bà Đinh Thị Nhân, chỉ có đơn xin cấp giấy chứng nhận của bà Đinh Thị Nhân mà không có giấy tờ khác kèm theo. Đây là một chứng cứ mấu chốt đề chứng minh hồ sơ xin cấp giấy của bà Đinh Thị Nhân không đủ để được cấp giấy theo quy định.
+ Căn cứ thông tư Hướng dẫn thủ tục đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất Số: 346/1998/TT-TCĐC của Tổng cục Địa chính ngày 16/3/1998 quy định hồ sơ bao gồm:
Đơn xin đăng ký quyền sử dụng đất;
Các giấy tờ pháp lý kèm theo về nguồn gốc của đất đang sử dụng;
Bản đồ địa chính khu đất hoặc sơ đồ trích đo thửa đất (đối với các trường hợp đăng ký đơn lẻ);
Tờ khai sử dụng đất (đối với các tổ chức trong nước đã kê khai sử dụng đất theo Chỉ thị 245/TTg ngày 22/4/1996 của Thủ tướng Chính phủ);
Nhất Lang
