Hai tuyến metro dài khoảng 55 km kết nối TPHCM với Bình Dương dự kiến sẽ khởi công trong năm 2026, hoàn thành vào năm 2030.
Ngày 17.1, Ban Quản lý đường sắt đô thị TPHCM (MAUR) cho biết đang khẩn trương chuẩn bị các thủ tục đầu tư đối với hai tuyến metro kết nối khu vực Bình Dương sau sáp nhập vào TPHCM.
Đây là các tuyến đường sắt đô thị quan trọng, giữ vai trò trục giao thông xương sống giữa đô thị trung tâm và các khu vực vệ tinh phía Bắc.
Tuyến đường sắt đô thị số 1 (TP mới Bình Dương – Suối Tiên) có chiều dài 31,6 km, toàn bộ đi trên cao.
Tuyến bắt đầu từ ga trung tâm TP mới Bình Dương và kết thúc tại ga Bến xe Suối Tiên, nơi kết nối trực tiếp với tuyến Metro số 1 hiện hữu (Bến Thành – Suối Tiên).
Tuyến metro này dự kiến có 17 nhà ga trên cao, sử dụng chung depot Long Bình với Metro số 1. Tổng mức đầu tư của dự án khoảng 46.725 tỉ đồng.
Theo MAUR, tuyến metro được đầu tư nhằm kết nối đồng bộ với Metro số 1, hình thành trục vận tải khối lượng lớn, hiệu quả giữa đô thị trung tâm và đô thị vệ tinh.
Tuyến đường sắt đô thị số 2 (Thủ Dầu Một – TPHCM) có chiều dài 23,3 km, cũng được thiết kế đi hoàn toàn trên cao.
Tuyến bắt đầu từ khu vực ga S5 thuộc phường Phú Mỹ (TP Thủ Dầu Một trước đây), và kết thúc tại phường Vĩnh Phú (TP Thuận An trước đây).
Tại điểm cuối, tuyến sẽ kết nối với Metro số 3 (Hiệp Bình Phước – An Hạ).
Dự án dự kiến có khoảng 13 nhà ga trên cao, sử dụng chung depot với Metro số 3 tại khu vực Hiệp Bình Phước. Tổng vốn đầu tư của tuyến khoảng 53.000 tỉ đồng.
Khi đưa vào khai thác, tuyến metro này kết nối phường Thủ Dầu Một với trung tâm TPHCM, giảm tải Quốc lộ 13 và liên thông với Metro số 3, tạo trục vận tải xuyên tâm.
Theo MAUR, hai tuyến metro kết nối TPHCM – Bình Dương đã được bổ sung vào phụ lục kèm theo Nghị quyết 188 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt nhằm phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại Hà Nội và TPHCM.
Việc áp dụng các cơ chế đặc thù được kỳ vọng sẽ giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, đẩy nhanh tiến độ triển khai, sớm hình thành mạng lưới metro liên vùng.
Tiến sĩ Trần Quang Thắng – Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TPHCM – nhận định, sau sáp nhập, TPHCM chuyển từ mô hình đô thị đơn cực sang đại đô thị đa trung tâm, trong đó metro giữ vai trò trục giao thông xương sống, kết nối hiệu quả khu vực trung tâm với các đô thị vệ tinh phía Bắc như Bình Dương, thay cho sự phụ thuộc quá lớn vào đường bộ.
Theo ông Thắng, hiện nay việc đi lại giữa TPHCM và Bình Dương chủ yếu dựa vào Quốc lộ 13 và các trục hướng tâm vốn đã quá tải. Hai tuyến metro sẽ tạo năng lực vận chuyển ổn định, bền vững, góp phần giảm ùn tắc, tai nạn giao thông và ô nhiễm môi trường.
Không chỉ giải bài toán giao thông, metro còn định hình lại không gian phát triển đô thị sau sáp nhập. Khi hệ thống này đi vào hoạt động, người dân có thể sinh sống tại Bình Dương và làm việc tại trung tâm TPHCM với thời gian di chuyển ngắn hơn, tạo điều kiện giãn dân khu vực lõi và phát triển đô thị theo định hướng TOD.
Minh Quân (Lao Động)
